هەڵمەتی 16 رۆژی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی خێزان لەهەولێر بەرێوەچوو ئەنجومەنی باڵای خانمان و لایەنە پەیوەندیدارەكان كۆنفرانسی هەڵمەتی نشتیمانی بەرنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ئافرەتان لە هەرێمی كوردستان سازكرد.

سەرەتاری كارنامەی كۆنفرانس بە دەقیقەك وەستان رێزگرتن بۆ گیانی ئەو ئافرەتانەی بوونە قوربانی ئەم دیاردەیە لە نێو كۆمەڵگای كوردستاندا دەستپێكرد.

دواتر وتەی بەخێرهێنان لە لایەن لیژنەی باڵای هەڵمەتەكە پێش كەش كردا وتێدا بە گەرمی بەخێرهێنانی بەرێز نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستانی كرد و هەموو ئامادەبووان و بەشدارانی كۆنفرانسەكەو ئامادەی سەرۆكی حكومەتی هەرێم لەم كۆنفرانسە دا بە گرنگی زانی و وەكو پاڵپشتێكی گەورە بۆ زیاتر پاراستنی مافی ئافرەت و بەرجەستەكردنی لە نێو كۆمەڵگادا وەسفی كرد.

پاشان بەرێز نێچیرڤان بارزانی بەم بۆنەیەوە پەیڤێك پێش كەشی كرد و تێدا دەست خۆشی لە رێكخەرانی ئەم كۆنفرانسە و چالاكوانانی بواری پاراستنی مافی ئافرەتان لە هەرێمی كوردستان كرد.

هەروەها گوتی: ئه‌و چالاكیانه‌ی له‌ ڕۆژی 25ی مانگه‌وه‌ له‌ كوردستان ده‌ست پێكراوه‌ جێگه‌ی ده‌ستخۆشین. هیوادارم ئه‌و گه‌رموگوڕیه‌ی ئه‌مڕۆش به‌ درێژایی ڕۆژانی هه‌ڵمه‌تی نیشتیمانیی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی توندوتیژیی دژی ژنان له‌ هه‌رێمی كوردستاندا به‌رده‌وام بێت، چونكه‌ ئه‌وه‌ی ئێستا ڕایده‌گه‌یه‌نین به‌ هه‌موو بڕوایه‌كه‌وه‌ نمایشێكی میدیایی نییه‌، به‌ڵكو له ‌باوه‌ڕی ته‌واوی بزووتنه‌وه‌ی ئازادیخوازی كوردستان و حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به‌ مافه‌كانی ئافره‌تان سه‌رچاوه‌ی گرتووه‌. ئێمه‌ له‌گه‌ڵ هه‌موو ئازادیخوازانی جیهاندا ده‌زانین توندوتیژینواندن دژی ئافره‌تان هه‌ڕه‌شه‌كردنێكی جددییه‌ له‌ دیموكراسی. هیچ سیسته‌مێك ناتوانێ به‌ خۆی بڵێ دیموكراسی كه‌ ده‌رفه‌تی یه‌كسانیی ژیان و كاركردن بۆ هه‌ردوو ڕه‌گه‌زی نێر و مێ وه‌ك یه‌ك نه‌ڕه‌خسێنێ.

دڵنیام ئێوه‌ش هاوڕان له‌گه‌ڵ من كه‌ توندوتیژی ده‌رهاویشته‌ی نه‌بوونی یه‌كسانی و دادوه‌رییه‌. ئێمه‌ له‌ حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان كاری جددی ده‌كه‌ین كه‌ حكوومه‌ت پارێزه‌رێكی چاوكراوه‌ی پاراستنی مافی ئافره‌تان بێت، هه‌روه‌ها دوور له‌ حیزبایه‌تی و مه‌حسووبیه‌ت ده‌رفه‌ت بۆ چوونه‌پێشه‌وه‌ی ئافره‌تانی خاوه‌ن توانا ده‌ڕه‌خسێنین.

هه‌روه‌ها لە بەشێكی دیكەی وتارەكەیدا سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان داوی كرد كه‌ هه‌ڵمه‌تی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی توندوتیژیی به‌رامبه‌ر ئافره‌تان ته‌نیا له‌و 16 ڕۆژه‌ی ماوه‌ی هه‌ڵمه‌ته‌كه‌دا نه‌بینن، به‌ڵكو به‌ درێژایی ساڵ ئه‌وه‌ وه‌ك ئه‌ركێكی خۆتان ببینن. پێویسته‌ ده‌زگا په‌یوه‌ندیداره‌كانی حكوومه‌تیش به‌ ته‌واوه‌تی ماده‌ و یاساكانی په‌یوه‌ست به‌ پاراستنی ژیان و مافه‌كانی ئافره‌تان له‌ كوردستان جێبه‌جێ بكه‌ن.

پاشان جۆرج ۆستن نوێنەری نەتەوەیەكگرتووەكان لە عیراق لە وتەیەكی دا سازكردنی ئەم كۆنفرانسە و زیاتر بایەخ دانی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە مافی چین وتوێژەكانی كۆمەڵگای كوردستانی و بەتایبەتی چینی ئافرەتان بە گرنگ وەسف كرد.

هەروەها ئاماژە بە بەرنامە و هەوڵەكانی نەتەوەیەكگرتووەكانی دا لە عیراق و هەرێمی كوردستان سەبارەت بە باشتركردنی رەوشی ئافرەتان و زیاتر بەجەستكردنی مافەكانیان لە تەواوی بوارەكاندا .لە بەشێكی دیكەی وتەكەیدا پشگیری نەتەوەیەكگرتووەكانی دەربڕی بۆ هەر هەنگاوێك لەسەر ئاشتی رەسمی و كۆمەڵگەی مەدەنی بەمەبەستی خۆڵقاندنی رەوشێكی لەبار بۆ ئافرەتان و بەشداریكردنیان بە شێوەیەكی كاراتر لە پرۆسەی بەرێوەبڕدنی وڵاتدا.

دواتر چەند نمایشی ڤیدیۆیی كە تێدا بە چەند زمان و دیالیكتەكانی كۆمەڵگای كوردستان داوای پاراستنی مافی ئافرەتان و دووركەوتنەوە لە توندوتیژی پێش كەش كرا.

پاشان وتاری لیژنەی بەرگریكردن لە مافی ئافرەتان لە پەرلەمانی كوردستان لەلایەن خاتوو گەشە دارا پێش كەش كرا و تێدا باس لەو یاسا وبڕیارانەی پەرلەمانی كوردستان كرد سەبارەت بە چونیەتی پاراستنی مافی ئافرەت و بەشداریكردنیان بە شێوەیەكی كارا لە تەواوی بوارەكان و لە سەر هەموو ئاستەكان.

هەروەها وتاری باڵیوزی سوید لە عیراق پێش كەشكرا وتێدا باس لەو یاسا و رێسانەی كرد كە تایبەتن بە چین و توێژەكانی كۆمەڵگای سویدی و چونیەتی دابینكردنی یەكسانی و بەتایبەتی مافی ئافرەتان.

لەبەشێكی دیكەی وتارەكەیدا ئاماژە بە یاسایی تایبەت بە مافی ئافرەتان كە لە ساڵی 2011 لە لایەن پەرلەمانی كوردستانەوە دەرچووە دا و هەنگاوەكانی حكومەتی هەرێمی كوردستانیش لەم بوارەدا بە گرنگی وەسفی كرد.هەروەها هیوای خۆاست كە ئەم كۆنفرانسە وەكو فاكتەرێكی بەهێز بێت بۆ زیاتر دابینكردنی مافەكانی ئافرەت لە كوردستان و لەم روویەوەش ئامادەی وڵاتی سوید بە رێگای باڵیوزخانەی خۆی لە عیراق و كونسڵگەری سوید لە هەرێمی كوردستان دەربڕی بۆ پێش كێش كردنی هەر هاوكاری و هەماهەنگیەك لەگەل دام ودەزگاكانی هەرێم كە تایبەتن بە بواری پاراستنی مافی ئافرەتانەوە.

دواتر هەر یەك لە كونسڵَی گشتی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا و شانشینی بەریتانیا لە هەرێمی كوردستان وتەیەكیان پێش كەش كرد و تێدا ئاماژە بە رەوشی ئافرەتان لە وڵاتی خۆیان دا . هەروەها تیشكیان خستە سەر ئەو یاسا و رێنمایانەی كە تایبەتن بە بواری پاراستنی مافی ئافرەتانەوە وچونیەتی رەفتاركردنی حكومەتەكەیان لەگەڵ ئەو جۆرە كارانەی كە دەبنە هۆی پێشەڵكردنی مافی ئافرەتان. سازكردنی ئەم جۆرە كۆنفرانسانە و هەنگاوەكانی پەرلەمان و حكومەتی هەرێمی كوردستان لە بواری پاراستنی مافی چینەكانی كۆمەڵگا و بەتایبەتی ئافرەتان بەرز نرخاند.
پاشان وتاری رێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی پێش كەش كرا و تێدا پشگیری خۆیان بۆ ئەم كۆنفرانسە و هەموو هەنگاوێك كە بەرەو پاراستنی مافی ئافرەتان و چینەكانی دیكەی كۆمەڵگای بێت دەربڕی و یاسای پاراستنی مافی ئافرەتان لە كوردستان كە لە ساڵی 2011 لەلایەن پەرلەمانی كوردستانەوە پەسندكراوە بە بنەمایی پاراستنی مافی ئافرەتان زانی.





هەروەها پەخشان زەنگەنە ئەمینداری گشتی ئەنجومەنی باڵای كاروباری خانمان لە هەرێمی كوردستان لە پەیڤێك دا باس لە ئامانجی سازكردنی ئەم كۆنفرانسە و كارنامەی كۆنفرانس كرد و گوتی لە ساڵانی زوویەوە لە كوردستان بایەخ بە مافی ئافرەتان و رێگرتن لە كاری توندوتیژی داوە و پرۆسەی بایەخ دانیش بەردەوامە و لەسەر ئاستی رەسمی و كۆمەڵگای كوردستان هەنگاوی باش و پێشكەوتوو نراوە.


جێگای ئاماژە پێكردنە لە درێژەی كارنامەی ئەم كۆنفرانسە بڕیارە پلانی جێبەجێكردنی سێكتەرەكانی ناوخۆ و كاروباری كۆمەڵایەتی و تەندروستی و پەروەردە گفتوگۆ بكرێن ودواتر كۆنفرانسەكە بە دەرخستنی چەند راسپاردە ە پەنێڵەكان كۆتایی بە كارەكانی بهێنێت.
ڕێکه‌و 2012-12-03 06:12:30
به‌شی ( ئەرشیف )