گۆڕانكاریه‌كانی جیهان و به‌ تایبه‌تی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كوردستان

له‌ ساڵی ١٩٨٥ میخایل گۆرباتشۆڤ ده‌سه‌لاتی گرته‌ ده‌ست و هه‌وڵی چاره‌سه‌ری گرفته‌كانی ئابووری وئازادی و سیاسی ….هتد. ته‌نها هه‌وڵێك بوو بۆ ده‌ربازكردنی سیسته‌می ده‌سه‌ڵات له‌ قه‌یرانه‌ بێ چاره‌كه‌ی جیهانی كۆمه‌نیزم، پاشانیش هه‌موو هه‌وڵه‌كان بێ كاریگه‌ربوون و جیهانی كۆمه‌نیزم وه‌ك خانوویه‌كی له‌ لم دروست كراو به‌ سه‌ر خاوه‌نه‌كیدا ڕووخا.
ئه‌وه‌ش مه‌ترسی خسته‌ جیهانی به‌ ناو ئازاد به‌ سه‌رۆكایه‌تی ئه‌مریكا و شه‌ڕی سارد و مه‌ترسی یه‌كێتی شۆره‌وی بۆ سه‌ر جیهانی ئازاد كۆتایی هات و وه‌ جیهانی ئازاد كه‌وته‌ ژێر پرسیاره‌وه‌ وبوونی به‌ هه‌مان سیسته‌می سیاسی وكۆمه‌ڵایه‌تی وئابووری ….هتد .
پرسیاره‌كان ده‌سه‌ڵاتدارانی ووڵاتانی جیهانی ئازادیان خسته‌ مه‌ترسیه‌وه‌و زوو كه‌وتنه‌ گه‌ڕان به‌ دوای گۆڕانكاری ودۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌رێك بۆ مانه‌وه‌یان وه‌ك سیسته‌م و ده‌سه‌ڵاتی باڵاده‌ستی سه‌ربازی و ئابووری جیهانی ، ئه‌وان زۆر زیره‌كانه‌ كه‌وتنه‌ دابین كردنی ده‌سه‌ڵاتی باڵای ئابووری
خۆیان له‌ جیهان وه‌ پاراستنی به هێزی سه‌ربازی.
له‌ ساڵی ١٩٩٠ له‌ كه‌نداو به‌ تایبه‌تی و ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌ گشتی، وه‌ستانی شه‌ڕی نێوان ئێراق و ئێران وه‌ گومڕابوونی دڕنده‌ترین ڕژێمی شۆڤینیستی عه‌ره‌بی فاشیستی له‌ ئێراق و وه‌ دڕنده‌ترین ڕژێمی ئیسلامی فاشیستی له‌ ئێران به فشاری سه‌ربازگه‌ی سه‌رمایه‌داری چوونكه‌ هه‌موو هه و‌ڵه‌كانی سه‌ربازگه‌ی شۆره‌وی بێ به‌رهه‌م بوو له‌ ساڵی ١٩٩٠ هه‌موو تواناكانی سه‌ربازگه‌ی شۆره‌وی دابین كرابوو بۆ گرفته‌كانی ناوخۆی شۆڤیه‌ت و سه‌ربه‌خۆبوونی ووڵاتانی قه‌وقاس و به ڵتیك و ئه‌وروپای ڕۆژهه‌ڵات ، یه‌كێتی شۆره‌وی هیچ فشارێكی له‌ ده‌ستدا نه‌مابوو به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ شۆره‌وی هه‌موو داواكانی ئه‌مریكاو ڕۆژئاوای واژوو ده‌كرد وله‌ به‌رامبه‌ریشدا ده‌یان ملیارد دۆلار قه‌رزی یارمه‌تی وه‌رده‌گرت به‌ بێ ئه‌و قه‌رزانه‌ شۆره‌وی تووشی كاره‌ساتی كۆمه‌ڵایه‌تی وئابووری ..هتد ده‌بووه‌وه‌ و هه‌وڵی ڕزگاركردنی خۆی بوو له‌ قه‌یرانه‌كان وهه‌موو دۆسته‌كانی خۆی به‌ چه‌ن قه‌رزێكی گه‌وره‌ به‌ ووڵاتانی ڕۆژئاوا فرۆشت له‌و ووڵاته‌ فرۆشراوه‌كان نیكه‌راگۆ له‌ ئه‌مریكای ناوه‌ڕاست وسوریاو هێزه‌ به‌رهه‌لستاكاره‌نی فه‌له‌ستینی دژه‌ ئیسرائیل و ئه‌فغانیستان له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و جه‌زائیرو لیبیا له‌ ئه‌فریقیا باكوورو ئه‌ڵمانیای ڕۆژهه‌ڵات له‌ ئه‌وروپای ناوه‌ڕاست و چه‌ند ووڵات وهێزی تر.
ئه‌مریكاو ووڵاتانی تری ڕۆژئاوا به‌رژه‌وه‌ندیان كه‌وته‌ مه‌ترسیه‌وه‌و هه‌ڵی دابینكردنی ‌ به‌رژه‌وه‌ندی پاشه‌ڕۆژو به‌ تایبه‌تیش ووزه‌ سروشتیه‌كان وه‌ك پترۆل وگاز وئاوو ئاسن كه‌ به‌ تایبه‌تیش زیاتر له‌ ٦٠٪ ووزه‌كان له‌ هه‌رێمی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدایه‌ و ده‌سه‌ڵاتی هێزه‌ ناسیونالیسته‌ شۆڤینیسته‌كان و هێزه‌ تووندڕه‌وه‌ ئیسلامیه‌كان به‌ هه‌موو تایفه‌كانیه‌وه‌ وه‌ك سونه‌ وشیعه‌ به‌ سه‌ر ئه‌و ووزه‌ سروشتیانیانه‌دا مه‌ترسیه‌كی گه‌وره‌ دروست ده‌كات بۆ پاشه‌ڕۆژی ئابووری ڕۆژئاوا و به‌ تایبه‌تی ئه‌مریكا ، بۆیه‌ گۆڕانكاریه‌كی بنه‌ڕه‌تی له‌ سیاسه‌تی ئه‌مریكا ڕوویدا ئه‌وه‌ش ئه‌مریكا له‌ سیاسه‌تی دامه‌زراندنی ڕژێمه‌ دیكتاتۆرو میلیتاری ده‌ستی هه‌ڵگرت وده‌ستی كرد به‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی بیری دیموكراتی له‌ ناوبردنی یه‌ك له‌ دوای یه‌كی ڕژێمه‌ دیكتاتۆریه‌كانی وه‌ك ڕژێمی تالیبان و صه‌دام و ڕێگه‌ نه‌دان به‌ كوده‌تای سه‌ربازی له‌ توركیاو شیله‌ چه‌ند ووڵاتێكی تر.
ئه‌م هه‌موو گۆڕانكاریانه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی گه‌لانی چه‌وساوه‌و ووڵات داگیركراو بوو چه‌ند گه‌لێك وه‌ بزووتنه‌وه‌ ڕزگاریخوازه‌كه‌یان هه‌له‌كه‌یان بۆ خۆیان خواسته‌وه‌و بڕیاری سه‌ربه‌خۆیی خۆیان دا، له‌وانه‌ ته‌تیموری ڕۆژهه‌ڵات و ووڵاتانی قه‌وقاس وچه‌ند ووڵاتی تر،به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ ئه و‌ هه‌له‌ش بۆ كورد هه‌ڵكه‌وت له‌ ماوه‌ ١١ ساڵدا دووجار به‌ڵام له‌ به‌ بیرته‌سكی پارته‌ باڵاده‌سته‌كانی وه‌ك یه‌كێتی و پارتی و پ.ك.ك . هه‌له‌كه‌یان له‌ ده‌ست دا.
پاش كۆڕه‌وه‌كه‌ی خه‌ڵكی باشووری كوردستان بۆ یه‌كه‌م جار هه‌ستی مرۆڤایه‌تی له‌ جیهان هه‌ژاندو فشاری خسته‌ سه‌ر ئه‌مریكاو ووڵاتانی ڕۆژئاوا بۆ پاراستنی خه‌ڵكی كوردستان له‌ هێرشه‌كانی صه‌دام، سه‌رۆكی ئه‌و كاته‌ی فه‌ره‌نسا فرانسۆ میته‌ران وتورگۆت ئۆزال و ئێران به‌ فه‌رمی داوایان له‌ ڕێكخراوی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان كه‌ كورده‌كان له‌ كۆمه‌ڵكوژی صه‌دام بپارێزن، ئێران صه‌دامی به‌ دووژمنی سه‌ره‌كی خۆی ده‌زانی وله‌ به‌ر به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی خۆی داوای پاراستنی كوردی كرد و تورگۆت ئۆزال خۆی به‌ ڕه‌سه‌ن كورده‌و هه‌ر ئه‌ویش بوو ڕێگه‌خۆشكه‌ربوو بۆباس له‌ چاره‌سه‌ری كێشه‌ی كورد له‌ باكووری كوردستان و پاشانیش خۆی بووه‌ قوربانی ،جه‌نه‌ڕاڵه‌كانی تورك كوشتیان و تا ئێستاش بنه‌ماڵه‌كه‌ی داوای لێكۆڵینه‌وه‌ی پزیشكی دادوه‌ری بۆ ته‌رمه‌كه‌ی ده‌كه‌ن به‌ڵام له‌شكری تورك ڕێگه‌یان نادات.
پاش ئه‌وه‌ی كه‌ ناوچه‌ی پارێزراو له‌ باشووری كوردستان به‌ سه‌رپه‌رشتی ئه‌مریكا دامه‌زراو كوردیش كه‌وته‌ ناو ستراتیژی ئه‌مریكاوه‌ و سه‌رۆكی ئه‌و كاته‌ی فه‌ره‌نسا فرانۆ میته‌ران داوای له‌ هه‌ردوو سه‌ركرده‌ی كورد مام جه‌لال و كاك مه‌سعود بارزانی كرد كه‌ كورد میلله‌تێكی چه‌وساوه‌یه‌و مافی دامه‌زراندنی ووڵاتی سه‌ربه‌خۆی هه‌یه‌ وئه‌وو یه‌كێتی ئه‌روپا كراوه‌ن له‌ ڕووی سه‌ربه‌خۆیی كوردان و پشتگیری ده‌وڵه‌تی كوردی ده‌كه‌ن، كورد ده‌بێت بڕیاری خۆی بدات، به‌ڵام به‌ داخه‌وه‌ پارتی و یه‌كێتی ڕوویان كرده‌ به‌غداد و هه‌وڵی ڕیكه‌وتننامه‌یان له‌ گه‌ڵ صه‌دام ده‌دا كه‌ هێشتا خوێنی ئه‌نفال وهه‌ڵه‌بجه‌و كۆمه‌ڵكوژیه‌كان ووشك نه‌بوونه‌وه‌.
له‌ هه‌مان كاتدا ئه‌مریكاو ئه‌وروپا خه‌ریكی دابینكردنی نه‌وتی ئازه‌ربایجان وتوركمانستان بۆ گه‌یاندنی به‌ بازاڕه‌كانی جیهان، وه‌ هه‌ڵی دابینكردنی پاراستنی بۆریه‌ نه‌وته‌كانی ئازه‌ربایجان بۆ مینای جیهانی توركی ، وه‌ ووڵاتانی ڕۆژئاوا هه‌وڵی ڕازیكردنی پارتی كرێكارانی كوردستان بوون كه‌ كه‌ بۆریه‌ نه‌وته‌كان نه‌ته‌قێنێته‌وه‌و ئه‌ویش به‌شێكی ده‌بێت ( پڕوپاگه‌نده‌ی ئه‌وه‌ ده‌كرا كه‌ نزیكه‌ی ٣٠٠ سێ سه‌د ملیۆن دۆلار بۆ پ.ك.ك دابین كراوه‌ ) ئه‌گه‌ر پ.ك.ك. ئه‌و بۆریانه‌ نه‌ته‌قێنێته‌وه‌و ، به‌ڵام دیاره‌ پ.ك.ك. ئه‌و پێشنیاره‌ی ره‌تكردوه‌ته‌وه‌و داوای ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی كوردی كردوه‌و ویستویه‌تی هه‌له‌كه‌ بۆ به‌رژه‌وه‌ندی كورد بقۆزێته‌وه‌ . ئه‌ ڕه‌تكردنه‌وه‌ی پ.ك.ك.وڕه‌وتی كۆمه‌نیستی پ.ك.ك. بوونه‌ هۆكاری پیلانی نێوده‌وڵه‌تی دژی سه‌رۆكی پ.ك.ك. وده‌ستگیركردنی وفشاری سه‌ربازی توركیا بۆ سه‌ر ده‌وڵه‌تی سوریا ، سوریا ئۆجه‌لانی ده‌ركردو پیلانه‌ نێو ده‌وڵه‌تیه‌كه‌ له‌ كینیا پاش ڕه‌تكردنه‌وه‌ی هه‌موو ووڵاتانی ئه‌وروپا بۆ وه‌رگرتنی ئۆجه‌لان وه‌ك په‌ناهه‌نده‌، به‌ڵكو هه‌ندێ ووڵاتی ئه‌روپا بڕیاری ده‌ستگیركردنی ئۆجه‌لانیان له‌ به‌ر هۆكاری تووندوتیژی لایه‌نگرانی له‌ ووڵاته‌كه‌یاندا بۆ نموونه‌ ئه‌ڵمانیا ، كاتێك ده‌نگۆی ئه‌وه‌ هه‌بوو كه‌ ئۆجه‌لان بدرێته‌ دادگا له‌ ئه‌ڵمانیا ، ئه‌ڵمانیا له‌ سه‌رۆكایه‌تی حكومه‌تی ئه‌ڵمانیاوه‌ بڕیاری ده‌ستگیركردنی ئۆجه‌لانی ڕاگرت وپیلانه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌كه‌ دژی ئۆجه‌لان سه‌ركه‌وتوو بوو وه‌ له‌ هه‌مان كاتدا بۆریه‌ نه‌وته‌كانی ئازه‌ربایجان به‌ ده‌ریای ڕه‌ش واته‌ گورگستاندا بۆ مینای جیهانی توركیا دامه‌زران و ئه‌ پلانه‌ی ئه‌مریكاو ڕۆژئاوا سه‌ركه‌وت، وه‌ نزیكه‌ی له‌ ٨٥٪ به‌رهه‌می نه‌وتی ده‌ریای قاسپی ئازه‌ربایجان بۆ كۆمپانیاكانی ڕۆژئاواو به‌شێكیش بۆ ڕووسیا بۆ ڕازیكردنی بۆ ئازه‌بایجان خۆی نزیكه‌ی له‌ ١٠٪.
ساڵی ١٩٩٧ و ١٩٩٨ ووتوێژه‌كانی ووڵاتانی ڕۆژئاوا بۆ پاراستنی بۆریه‌ نه‌وته‌كانی ئازه‌ربایجان بۆ مینای جیهانی توركیا له‌ گه‌ڵ پ.ك.ك. له‌ ووڵاتی نه‌روێژو وه‌ به‌ سه‌رپه‌رشتی ووڵاتی نه‌روێژ بێ ئاكام بوون . وه‌ له‌ گه‌ڵ به‌رژه‌وه‌ندی ووڵاتانی ڕۆژئاوا نه‌ ئه‌گونجا توركیا له‌ ده‌ست بده‌ن، چوونكه‌ توركیا ڕۆڵێكی به‌رچاوی ده‌بینی له‌ ووڵاتانی قه‌وقاس بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و ووڵاتانه‌ نه‌كه‌ونه‌ داوی ئێرانه‌وه‌، وه‌ توركیا رۆڵی خۆیی زۆر به‌ باشی بینی، كاتێك ئیسلامیه‌كان به‌ سه‌رۆكایه‌تی نه‌جمه‌دین ئه‌ربه‌كان ده‌سه‌ڵاتیان گرته‌ ده‌ست به‌رژه‌وه‌ندی ڕۆژئاوا كه‌وته‌ مه‌ترسیه‌وه‌و بۆ پاش دوو ساڵ به‌ كوده‌تایه‌كی سپی ده‌سه‌ڵاتی ئه‌ربه‌كانیان ڕووخاندو پارته‌كه‌یشیان له‌ كاری سیاسی قه‌ده‌غه‌ كرد.
ئێستا توركیا له‌ لایه‌ن پارتێكی ئیسلامیه‌وه‌ به‌ڕیوه‌ده‌برێ كه‌ زۆر به‌ وورییانه‌ كار ده‌كات بۆ ئه‌وه‌ی تووشی هه‌مان چاره‌نووسی ئه‌ربه‌كان نه‌بێته‌وه‌ وه‌ چه‌نده‌ها هه‌وڵ بۆ ڕووخانی ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌ درا به‌ڵام بێ ئاكام بوو، چوونكه‌ پێگه‌یه‌كی جه‌ماوه‌ری بته‌وه‌ی په‌یداكردوه‌.
ئێستا توركیا پاشه‌ ڕۆژی سیسته‌می سیاسی ڕوون نیه‌و نیمچه‌ مه‌ترسیه‌كه‌ بۆ به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی ئه‌مریكاو ڕۆژئاوا و ئیسرائیلیش ، مه‌ترسی دامه‌زراندنی بنكه‌یه‌كی ئیسلامی به‌ هێز له‌ ئێران وتوركیا وووڵاتانی قه‌وقاس و هێزه‌ تیرۆریسته‌كانی ناوچه‌كه‌ دروستبوونی ناسه‌قامگیری ته‌واوه‌تی له‌ ناوچه‌كه‌ كه‌ ژێر كۆنترۆلی ڕۆژئاوا ده‌ربچێ بۆیه‌ هه‌وڵی گۆڕانكاری بنه‌ڕه‌تی له‌ ناوچه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له‌ به‌رنامه‌ی داڕێژراو له‌ لایه‌ن ئه‌مریكاو هاوپه‌یمانانی هه‌یه‌، به‌ڵام ئێران وسوریا زوو ده‌ستیان كرد كۆكردنه‌وه‌ی هه‌موو ‌هێزه‌ توندڕه‌وه‌كانی ئیسلامی وناسیونالیستی به‌ هه‌موو شێوازێكی هاوكاری كه‌وتنه‌ تێكدانی پرۆژه‌ی هێنانی دیموكراتی بۆ ناوچه‌كه‌ ئێران وسوریاو (توركیا به‌ شێوازی سیاسی) هه‌وڵی تێكدانی دیمكراتیزه‌كردنی ناوچه‌كه‌ن وه‌ كاری تێكده‌رانه‌ دژی هه‌وڵه‌كانی ئه‌مریكاو هاوپه‌یمانه‌كانی له‌ سه‌ر بنه‌مای پێش ئه‌وه‌ی ئه‌مریكا بمانكا به‌ خواردنی ئێواره‌ی ، ئێمه‌ ده‌یكه‌ینه‌ خواردنی نیوه‌ڕۆ.
كۆسپی گه‌وره‌ی ئه‌مریكا ئێستا ئێرانه‌ ، لێدانی ئێران مه‌ترسیداره‌ ، چوونكه‌ ئێران ووڵاتێكی زۆر به‌رفراوانه‌ وخاوه‌نی ته‌رسانێكی گه‌وره‌ی هێزی تێرۆره‌ و، وه‌ ئه‌گه‌ری ته‌قینه‌وه‌ی پلۆتۆنیۆم ویۆرانیۆم كاتی لێدانی هه‌یه‌و به‌ سه‌دان هه‌زار مرۆڤی ئێران و ووڵاتانی دراوسێی ده‌بنه‌ قوربانی ئه‌وه‌ ده‌بێته‌ ڕوودانی كاره‌ساتێكی زۆر گه‌وه‌رو كه‌ ڕۆژئاوا به‌ گه‌وره‌ترین مه‌ترسی ده‌زانێ وئێرانیش ده‌یه‌وێت كاره‌ساتی وا مه‌زن بخاته‌ ئه‌ستۆی ئه‌مریكاو ئیسرائیل.
ئێران ڕژێمێكی دڕنده‌ی نامرۆڤانه‌و به‌ لایه‌وه‌ گرنگ نیه‌ كه‌ پاشه‌كه‌وتی ماده‌ی یۆرانیۆم له‌ بنكه‌كه‌ ئه‌تۆمیه‌كانی بكات ، بۆ ئه‌وه‌ی له‌ كاتی لێدانی سه‌دان هه‌زار قوربانی ببێت و پاشان ئه‌مریكاو ئیسرائیل به‌و تاوانه‌ تاوانبار بكات وناوچه‌كه‌ته‌ به‌ گشتی بكاته‌ ڕووباری خوێن به‌ هۆی تێرۆری ئیسلامیه‌كانه‌وه‌ كۆنترۆلی ناوچه‌كه‌ له‌ ده‌سه‌ڵات ده‌ربچێت.
ئێران ڕۆژبه‌ڕۆژ گومڕاتر ده‌بێت وهۆكاری مه‌ترسیه‌كانی ئه‌مریكاو ڕۆژئاواو ئیسرائیل ده‌زانێ وبۆ به‌رنامه‌ ئه‌تۆمیه‌كه‌ی تا ببێت به‌ره‌و پێش ده‌بات وهه‌ڕه‌شه‌كانی بۆ سه‌ر ئاشتی جیهان زیاتر ده‌بێت.
ووڵاته‌كانی وه‌ك ڕوسیاو چین به‌ شێوازێكی ژیرانه‌ خۆیان له‌ ئێران دوور ده‌خه‌نه‌وه‌ ، به‌رژه‌وه‌ندیه‌ نه‌وتیه‌كانیان ئێستا له‌ گه‌ڵ ووڵاتی سعودیه‌و قه‌ته‌رو ووڵاتانی تری كه‌نداو ده‌بیننه‌وه‌، بۆ نموونه‌ چین تا ئێستا نزیكه‌ی له‌ ٦٠٪ ی نه‌وتی كه‌ له‌ ئێرانی ده‌كڕی ئێستا له‌ ووڵاتی سعودیه‌ ده‌كڕێ ، چوونكه‌ لێدانی ئێران شتێكی ڕوون وئاشكرایه‌ له‌ لایه ن‌ ئیسرائیله‌وه‌و بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش ئه‌مریكاو هاوپه‌یمانه‌كانی ئیسرائیلیان پڕ چه‌ك كردوه‌و ده‌كه‌ن بۆ نموونه‌ ڕۆكێتی دژه‌ ڕۆكێت ئه‌گه‌ر ساڵی ٢٠١٠ له‌ ئێران نه‌درێت ئه‌وا ساڵی ٢٠١١ لێدانی ئێران حه‌تمیه‌ چوونكه‌ ئه‌وكاته‌ ئێران له‌ به‌رنامه‌ ئه‌تۆمیه‌كه‌ی پێشكه‌وتووه‌و ئیسرائیلیش هه‌ست به‌ مه‌ترسی گه‌وره‌ بۆ سه‌ر ئاسایشی ده‌كات و گورزی كاریگه‌ر له‌ ئێران ده‌وه‌شێنێ.
ئێستا ئیسرائیل وئه‌مریكا كار له‌ وورده‌كاری ڵێدانی ئێران ده‌كه‌ن، بۆ ئه‌وه‌ی كه‌مترین قوربانی ،گورزێكی كوشنده‌ ی ئاراست بكه‌ن، وه‌ سعودیه‌و ئۆردون و قه‌ته‌ر به‌ نهێنی گۆڵۆپی سه‌وزیان بۆ ئیسرائیل داگیرساندوه‌ بۆ به‌ كارهێنانی ئاسمانیان بۆ فڕۆكه‌كانی ئیسرائیل له‌ كاتی لێدانی ئێراندا.
مه‌به‌ستی من ئه‌م هه‌موو گۆڕانكاریانه‌ له‌ ئارادان ئایا بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كوردستان له‌ كوێ خه‌وتوون و كوا به‌ره‌ی ئاماده‌كاری سه‌تاسه‌ری كوردستان بۆ ئه‌گه‌ره‌كانی داهاتوو، چوونكه‌ ئه‌و هه‌له‌ جارێكی تر نایه‌ته‌وه‌، كورد له‌ هه‌رێمی كوردستان(باشوور) له‌ گه‌ڵ هه‌موو كه‌م وكورتی و گه‌نده‌ڵی وده‌سه‌ڵاتی حیزب توانیان بۆ جیهانی بسه‌لمێنن ده‌توانن فه‌رمانڕه‌وایی خۆیان بكه‌ن وباشتریش له‌ هه‌ندێ ووڵاتی ناوچه‌كه‌.
ئێستا پشتگیری بۆ دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی كوردی هه‌یه‌و ، ده‌بێت هه‌موو پارته‌ كوردیه‌كانی سه‌رتاسه‌ری كوردستان له‌ سه‌ر ستراتیژیه‌كی نه‌ته‌وه‌یی ونیشتیمانی ڕێكبكه‌ون ودروشمی سه‌ربه‌خۆیی وه‌ك ئامانجی نه‌ته‌وه‌یی ونیشتیمانی بكه‌نه‌ خه‌باتی سه‌ره‌كیان.
ئه‌وروپاو دۆستانی كورد له‌ جیهان چاوه‌ڕێی بڕیاری كورد خۆیانن ، چوونه‌ك ته‌نها كورد خۆی ده‌توانێ بڕیاری چاره‌نووسی خۆی بدات له‌ سه‌ر بنه‌ماكانی نێونه‌ته‌وه‌یی كه‌ مافی چاره‌ی خۆنووسینی هه‌موو نه‌ته‌وه‌یه‌كه‌.
پێس ئه‌وه‌ی زلهێزه‌ كوردیه‌كانی له‌ گه‌ڵ داگیكه‌رانی وه‌كو تورك وفارس وعه‌ره‌ب چاوپێكه‌تن بۆ كردنه‌وه‌ی پردی هاوكاری دروست بكه‌ن، ده‌بێت ماڵی كورد ڕێكبخه‌ن ، چوونكه‌ داگیركه‌ر هیچ كات ده‌ستی هاوكاری بۆ ناهێنێ و هه‌رنزیكبوونه‌وه‌یه‌كی داگیركه‌ری كوردستان له‌ چه‌ند هێزێكی كوردی زۆر مه‌ترسیداره‌تره‌ له‌ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی یه‌كسه‌ری. پرسیار لێره‌دا ئه‌وه‌یه‌ ئایا چی به‌رژه‌وه‌ندیه‌كی هاوبه‌ش هه‌یه‌ له‌ نێوان داگیكه‌رو داگیركراودا؟.
ئێمه‌ ی كورد ده‌بێت گۆڕانكاریه‌كان له‌ ناوچه‌كه‌دا بۆ به‌رژه‌وه‌ند خۆمان بخوڵقێنین، ئه‌مریكا و ڕۆژئاوا پێویستیان به‌ هاوپه‌یمانی به‌‌هێز هه‌یه‌ له‌ ناوچه‌كه‌دا ئێمه‌ی كورد پێویستمان به‌ هاوكاری وپشتگیری زلهێزه‌كانی وه‌ك ئه‌مریكا و به‌ریتانیاو ئیسرائیل هه‌یه‌ بۆ دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی كوردی كه‌ سیسته‌مێكی دیموكرات و ئازاد كه‌ خاوه‌نی ئابووریه‌كی به‌هێز بێت ، ئێمه‌ی كورد هه‌موو وزه‌ سروشتیه‌كانی سه‌ر زه‌وی و بن زه‌وه‌ی وه‌ك نه‌وت وغازو ئاوو ئاسن و …هتد. كه‌ جیهانی زلهێزی ئابووری وه‌ك پێویستێكی ژیانی چه‌نده‌ها جه‌نگی له‌ پێناوكردوه‌، ئێمه‌ ئه‌و هه‌موو وزه‌مان هه‌یه‌ ده‌بێت به‌ گارانتی دابین كردنی وزه‌كانی پاشه‌ڕۆژ بۆ جیهانی گه‌وره ‌ئابووری بگره‌ چین و هیندستان وه‌ك زلهێزی داهاتوو ده‌بێت كورد سۆزی دابین كردنی ووزه‌یان پێبدات به‌رامبه‌ر پشتگیریان بۆ كوردستانێكی سه‌ربه‌خۆ، هه‌موو سثێك به‌ به‌رامبه‌ر بێت ئه‌وان شه‌ڕی ئه‌فغانیستان و ئێراقیان كرد له‌ بۆ خاتری ئه‌و وزانه‌ وه‌ تا ئێستاش نه‌گه‌شتوونه‌ته‌ ئامانج له‌ به‌ر ئه‌وه‌ هاوپه‌یمانی بڕواپێكراویان نیه‌.
كاتێك چین وهندستان له‌ بڕیاری پاراستنی هه‌رێمی كوردستان له‌ ساڵی ١٩٩٢ بێ ده‌نگ بوون به‌ مانای ئه‌ نایه‌ت كه‌ ئه‌وان دژی ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی كوردن، ئه‌وان بۆ خۆیان گرفتیان هه‌یه‌ وه‌ك تیبێت و كه‌شمیر بۆیه‌ هه‌ردووكیان بێ ده‌نگیان هه‌ڵبژارد.
ئێمه‌ ده‌بێت په‌یوه‌ندیمان له‌ گه‌ڵ هه‌موو ئه‌ ووڵات زلهێزانه‌ وه‌ ئیسرائیلیش ڕێكبخه‌ین و دوای به‌رژه‌وه‌ندی كوردو كوردستان بكه‌وین نه‌ك به‌رژه‌وه‌ندی جیهانی ئیسلامی.
هه‌رێمی كوردستان ده‌بێت ئه‌ پاره‌و پوڵانه‌ی كه‌ ده‌یبه‌خشێته‌ عه‌شیره‌ته‌ عه‌ره‌ب وتوركمانه‌كانی ئێراق ته‌رخانی بكه‌ن بۆ په‌یداكردنی پشتگیری نێهونه‌ته‌وه‌یی له‌ ڕێگای ڕاگه‌یاندن وكه‌سایه‌تیه‌ كوردستانیه‌كان و ڕێكخراوه‌ كوردستانیه‌كان دامه‌زراندنی ڕێكخراوی ڕزگاریخوازی كوردستان كه‌ هه‌موو هه‌وڵ خه‌باتێكمان بخه‌ینه‌ كار له‌ جیهان بۆ به‌ دیهێنانی پشتگیری بۆ كێشه‌ ڕه‌واكه‌مان.
ته‌نها یه‌كڕیزی كورده‌كان تاكه‌ ڕیگایه‌ به‌ به‌دیهێنانی سه‌ربه‌خۆیی، چوونكه‌ ئێمه‌ دۆستمان نیه‌ هه‌موو به‌رژه‌وه‌ندی كاتی ئه‌و ووڵاتانه‌یه‌ كه‌ په‌یوه‌ندی له‌ گه‌ڵ ئێمه‌ ده‌به‌ستن، ئێمه‌ ده‌بێت ئه‌و په‌یوه‌ندیانه‌ بۆ به‌رژه‌ندی نه‌ته‌وه‌یی بقۆزینه‌وه‌ له‌ سه‌ر بنه‌مای هاوبه‌ش تا سه‌ركه‌وتن.
له‌م بارودۆخه‌دا به‌ڕێزام كاك مه‌سعود بارزانی و مام جه‌لال ده‌توانن هه‌موو هێزه‌ كوردیو كوردستانیه‌كان له‌ چوارجێوه‌ی كۆنفرانسێكی نه‌ته‌وه‌یی ونیشتیمانی كۆبكه‌نه‌وه‌و وه‌ك سه‌ركرده‌ی كوردستانی دیار ده‌توانن ببنه‌ سومبۆڵێكی نیشتیمانی ونه‌ته‌وه‌یی كه‌ ڕابه‌رایه‌تی شۆڕشی سه‌ربه‌خۆیی سه‌تاسه‌ری كوردستان له‌ سه‌ر گۆڕه‌پانی جیهانی بكه‌ن.
ئه‌و دوو سه‌ركرده‌ دیاره‌ی باشووری كوردستان ده‌توانن ببنه‌ سه‌ركرده‌و ڕابه‌ری ڕاستی گشت كوردستانیان و هه‌موو كوردان له‌ جیهان، ته‌نها هه‌ڵوێسته‌ نیشتیمانیه‌كانیان پابه‌ندبوونیان به‌ بیری كوردایه‌تی ده‌یانخاته‌ خانه‌ی ڕابه‌رایه‌تی نه‌ته‌وه‌یی و دێنه‌ ده‌ره‌وه‌ له‌ خانه‌ی سه‌رۆكی ناوچه‌گه‌ری و وتیره‌یی وحیزبایه‌تی .كاك مه‌سعودو مام جه‌لال هه‌موو توانا دارایی ودیپلۆماتی وسیاسی وكۆمه‌ڵایه‌تی و هتد له‌ به‌ ده‌ستدایه‌ و هه‌لێكی زۆر گونجاوه‌ بۆ كورد ، كورد پێویستی به‌ سه‌ركرده‌یه‌كی نه‌ته‌وه‌یی هه‌یه‌ كه‌ هه‌موو كوردستانیان له‌ ده‌وری خۆی بۆ خه‌باتی سه‌ربه‌خۆیی خڕبكاته‌وه‌.

ڕێکه‌و
به‌شی ( وتاره‌کان‌ )